دیسک و صفحه کلاچ چیست و چند نوع دارد ؟
دیسک و صفحه کلاچ یکی از مهمترین اجزای سیستم انتقال قدرت در خودروهای دندهای است. وظیفه اصلی آنها قطع و وصل کردن انتقال قدرت بین موتور و گیربکس است تا راننده بتواند دنده را تعویض کند یا خودرو را بدون خاموش شدن موتور متوقف کند
دیسک و صفحه کلاچ چیست ؟
🔧 اجزای اصلی سیستم کلاچ:
-
دیسک کلاچ (Clutch Disc)
دیسک بین فلایویل و صفحه فشار (صفحه کلاچ) قرار دارد.
سطح آن دارای لنتهای اصطکاکی است که با فلایویل در تماساند و با چرخش موتور میچرخند.
وقتی پدال کلاچ رها میشود، این لنتها به فلایویل میچسبند و نیرو از موتور به گیربکس منتقل میشود. -
صفحه فشار یا صفحه کلاچ (Pressure Plate)
قطعهای است که با کمک فنرهای دیافراگمی یا مارپیچی، دیسک را به فلایویل فشار میدهد تا تماس کامل برقرار شود.
وقتی پدال کلاچ را میگیریم، این فشار برداشته میشود و دیسک آزاد میگردد. -
بلبرینگ کلاچ (Release Bearing)
نیروی پدال کلاچ را به صفحه فشار منتقل میکند تا آن را از دیسک جدا کند.
⚙️ عملکرد کلی:
-
وقتی پدال کلاچ گرفته میشود → صفحه فشار از دیسک جدا میشود → انتقال نیرو قطع میشود.
-
وقتی پدال کلاچ رها میشود → دیسک به فلایویل میچسبد → انتقال نیرو برقرار میشود.

-
فلایویل (Flywheel) → به میللنگ موتور وصل است و نیرو را از موتور به دیسک منتقل میکند.
-
دیسک کلاچ (Clutch Disc) → بین فلایویل و صفحه فشار قرار دارد و وظیفه انتقال نیرو به گیربکس را بر عهده دارد.
-
صفحه فشار (Pressure Plate) → با فنرهای قوی، دیسک را به فلایویل میفشارد تا تماس برقرار شود.
-
بلبرینگ کلاچ (Release Bearing) → وقتی پدال کلاچ را فشار میدهی، این قطعه صفحه فشار را از دیسک جدا میکند تا انتقال نیرو قطع شود.
به زبان ساده:
وقتی پدال کلاچ را میگیری، بلبرینگ فشار را آزاد میکند → دیسک از فلایویل جدا میشود → نیرو قطع میشود.
وقتی پدال را رها میکنی، صفحه فشار دوباره دیسک را میچسباند → نیرو از موتور به گیربکس منتقل میشود.
دیسک و صفحه کلاچ چیست ؟
انواع دیسک و صفحه کلاچ:
1. بر اساس نوع فنرها
-
فنردار (Spring type):
رایج در خودروهای معمولی، جذب ضربه و نرمی بیشتر در تعویض دنده. -
بدون فنر (Solid):
در خودروهای مسابقهای یا صنعتی، پاسخ سریعتر ولی انتقال شوک بیشتر دارد.
2. بر اساس تعداد صفحات
-
تکصفحهای (Single plate clutch):
متداولترین نوع در خودروهای سواری. -
دو یا چندصفحهای (Multi-plate clutch):
برای انتقال گشتاور بالا (مثل موتور سیکلتها یا خودروهای سنگین).
3. بر اساس سیستم عملکرد
-
مکانیکی: انتقال نیرو از پدال با سیم.
-
هیدرولیکی: با استفاده از سیلندر اصلی و فرعی و روغن.
-
الکترونیکی (کلاچ اتوماتیک): در برخی خودروهای نیمهاتوماتیک یا اتومات.
4. بر اساس نوع ماده اصطکاکی دیسک
-
آزبستی: قدیمیتر، امروزه کمتر استفاده میشود.
-
غیرآزبستی (ارگانیک، سرامیکی یا کربنی): مقاومتر، دوام بالاتر، انتقال بهتر حرارت.
⚠️ علائم خرابی دیسک و صفحه
-
لغزش کلاچ (دور موتور بالا ولی شتاب کم)
-
بوی سوختگی هنگام حرکت
-
لرزش در شروع حرکت
-
سخت جا رفتن دندهها
-
صدای غیرعادی هنگام گرفتن یا رها کردن کلاچ
کارشناسی خودرو پایتخت
ثبت ديدگاه